วันนี้ขอเอาเรื่อง บัตรรายการ มาย้อนความหลังกันนิดนึง
บรรณารักษ์รุ่นใหม่ๆ คงอาจจะเคยเห็นบ้างนะครับ
แต่ต้องยอมรับนะครับว่า อย่างน้อยก็เป็นส่วนสำคัญอย่างหนึ่งในวิชาเรียน บรรณารักษ์
งั้นเราไปย้อนความหลังกันเลย
—————————————————————————————————-
คุณรู้จักบัตรรายการกันมั้ย เราไปดูความหมายของคำว่า “บัตรรายการ” กันก่อนดีกว่า
บัตรรายการ คือ บัตรที่บันทึกรายการสำคัญต่าง ๆ ของวัสดุห้องสมุด ได้แก่ ชื่อผู้แต่ง ชื่อเรื่อง ครั้งที่พิมพ์ สถานที่พิมพ์ สำนักพิมพ์ หรือผู้จัดพิมพ์ ปีที่พิมพ์ จำนวนหน้า หรือจำนวนเล่ม และรายละเอียดเกี่ยวกับ ภาพประกอบ ขนาดส่วนสูงของหนังสือ ชื่อชุด ข้อความที่เป็นรายละเอียดอื่น ๆ ที่ควรค่าแก่การบันทึก เช่น โอกาสในการจัดพิมพ์ เลข ISBN เลขเรียกหนังสือ แนวสืบค้น และรายละเอียดอื่น ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้ห้องสมุด
—————————————————————————————————-
ประโยชน์ และข้อดีของการมีบัตรรายการ
- ช่วยให้รู้ว่าในห้องสมุดนั้นๆ มีทรัพยากรสารสนเทศใดบ้าง
- ช่วยในการค้นหาทรัพยากรสารสนเทศ
- ใช้ในการรวบรวมรายการบรรณานุกรมเวลาทำรายงาน
- ใช้ในการสำรวจจำนวนทรัพยากรสารสนเทศในห้องสมุด
ข้อดีอีกข้อที่เราจะเห็นได้ในปัจจุบัน ก็คือ เวลาห้องสมุดไฟดับ หรือคอมพิวเตอร์ในการสืบค้นเสีย เราจะมีทางเลือกเพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถเข้าถึง สารสนเทศได้เพิ่มขึ้นอีกด้วย (หากไอทีใช้การไม่ได้ เราก็ยังมีทางเลือกเสริม)
บัตรรายการ แบ่งได้ออกเป็นหลายประเภท เช่น บัตรผู้แต่ง บัตรชื่อเรื่อง บัตรหัวเรื่อง ฯลฯ
ภาพตัวอย่างบัตรรายการ
ภาพที่หนึ่ง แสดงตัวอย่างบัตรชื่อเรื่อง
ภาพที่สอง แสดงบัตรผู้แต่ง
สำหรับผู้ที่ต้องการข้อมูลเรื่องบัตรรายการสามารถดูได้ที่
+ + การใช้บัตรรายการ
+ + เครื่องมือช่วยค้นวัสดุสารนิเทศ
+ + บัตรรายการ
มีข้อสงสัยครับ..
ในปัจจุบันนี้ ห้องสมุดที่มี OPAC ยังมีการทำบัตรรายการหนังสือควบคู่ไปกับการป้อนข้อมูลลงในฐานข้อมูล OPAC อยู่หรือเปล่าครับ?
เท่าที่เคยทำงานมา รู้สึกว่า บรรณารักษ์ส่วนใหญ่จะใช้ OPAC หมดแล้วครับ
เรื่องบัตรรายการที่ทำด้วยมือ คงไว้แต่หนังสือเล่มเก่าๆ ส่วนเล่มใหม่ๆ ไม่มีในบัตรรายการครับ
แต่บางที่ ก็อาศัยการพิมพ์บัตรรายการ จากส่วนของระบบห้องสมุดอัตโนมัติ เพื่อใช้งานครับ
ขอบคุณมากครับ
(คุณวายมาตอบให้เองเลย ^^)
สารภาพตามตรงว่า…เข้าหอสมุดแห่งชาติหรือหอสมุดกลางธรรมศาสตร์ทีไร ข้าเจ้าตรงดิ่งไปที่ตู้เก็บบัตรรายการทันที
ชอบเสน่ห์ยามไล้นิ้วไล่ไปบนบัตรแต่ละใบ
บ่อยครั้งที่ได้หนังสือเล่มที่น่าสนใจจากวิธีการนี้ ทั้งๆ ที่หนังสือเล่มนั้นมิได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับเล่มที่ต้องการ
ไม่เหมือนกับการหาหนังสือผ่านระบบสืบค้นของคอมพิวเตอร์ ที่แม้นจะรวดเร็วทันใจ ทว่าก็ชวนเศร้าใจนัก เพราะเจ้าอุปกรณ์อำนวยความสะดวกสบายนี้มันช่างไร้จิตใจสิ้นดี!!!
คิดถึงตอนมัธยม อย่างตาเหลือกเลยครับ เวลาหา
นึกถึงสมัยเรียนมหาลัยจังเลย ได้ทำกับมือ
แต่ตอนนี้มาทำงานจริงๆ ไม่เห็นทำบัตรรายการแล้ว
คงมีเก็บไว้แต่บัตรรายการของหนังสือเก่าๆ
ทั้งบัตรรายการและหนังสือ สีแดงซีด พอๆกัน
ยังไม่ได้เรียนเลย ปัจจุบันนี้ห้องสมุดใช้ฐานข้อมูลออนไลน์ในการจัดข้อมูล แต่ทำไมที่รามคำแหงไม่เห็นสอนเลย จริงอยู่ว่าบัตรรายการก็ยังมีความสำคัญกับห้องสมุด (บ่นให้พี่วายฟัง)