เมษายน 9, 2008 ที่ 12:02 am (Library, Website, digital library, ebook, software ห้องสมุด, หนังสือ, ห้องสมุด, เทคโนโลยี, เว็บไซต์)
วันนี้เจอเว็บไซต์นึงอยากแนะนำ เพราะว่าผมชอบชื่อนี้มากๆ
นั่นคือ I love library (http://www.ilovelibrary.com)
เป็นเว็บเสมือนหนึ่งห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ เนื่องจากมี E-book ให้อ่าน
ถึงแม้ว่าจะไม่เยอะมากแต่ก็เพราะว่าเพิ่งจะเริ่ม ผมว่าอีกไม่นานคงมีอะไรดีขึ้น
นอกจากที่มี E-book ให้อ่านแล้ว
ที่นี่ยังมีโปรแกรมสำหรับทำ E-book ด้วย
Read the rest of this entry »
11 Comments
มีนาคม 18, 2008 ที่ 12:05 am (Library, digital library, library science, technology, สังคม, ห้องสมุด, เทคโนโลยี)
วันนี้เจอบทความนึงที่น่าสนใจมากๆ เลยเอาประเด็นมาให้เพื่อนๆ ได้อ่านกัน
บทความนี้นำมาจาก สถาบัน davinci ชื่อบทความว่า
“The Future of Libraries : Beginning the Great Transformation“
บทความนี้ได้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงของห้องสมุด
เนื่องจากปัจจุบันเทคโนโลยีได้มีความสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมต่างๆ ทั่วโลก
ทำให้ห้องสมุดจำเป็นที่จะต้องปรับสภาพในการดำเนินงาน และให้บริการ
เพื่อให้ห้องสมุดยังดำรงคงอยู่รอดได้
บทความนี้จึงกล่าวถึงแนวโน้มตั้งแต่อดีต จนถึงอนาคตของห้องสมุดว่า
จะมีทิศทางอย่างไร อุดมการณ์จะเปลี่ยนไปมากน้อยเพียงใด
และหัวข้อสำคัญ คือ แนวโน้ม 10 ประการของการเปลี่ยนแปลงห้องสมุด Read the rest of this entry »
2 Comments
กุมภาพันธ์ 6, 2008 ที่ 7:27 am (Library Automation, digital library, การสืบค้น)
เมื่อวานที่ผมเขียนเรื่อง “ต้นกำเนิดของห้องสมุดดิจิทัลที่หลายคนคงสงสัย“
มีประโยคนหนึ่งผมกล่าวว่า
“การสืบค้นสารสนเทศจากไมโครฟิลม์ โดยเรียกว่า “เมมเมคซ์ (Memex)”…”
วันนี้เลยได้รับเมล์มาฉบับนึงถามว่า “เมมเมคซ์ (Memex)” คืออะไร
วันนี้ก็เลยหาคำตอบอยู่ทั้งวันว่าตกลง “เมมเมคซ์ (Memex)” คืออะไร จึงได้ความว่า
ตามที่ Wikipedia เขียนถึง
“Bush described the device as electronically linked to a library and able to display books and films from the library and automatically follow cross-references from one work to another.”
นั่นหมายความว่า “นายบุชอธิบายถึงอุปกรณ์ชนิดนี้ว่าจะเชื่อมโยงระหว่างห้องสมุดกับความสามารถในการแสดงผลหนังสือและไมโครฟิล์มจากห้องสมุดกับระบบอัตโนมัตินี้”
ส่วนอุปกรณ์ชนิดนี้หน้าตาเป็นอย่างไร ดูได้จากรูปด้านล่าง

ภาพประกอบจากบทความ “finally, I have a Memex!”
วันนี้อาจจะยังอธิบายไม่ค่อยชัดเจน เอาไว้คราวหน้า ผมจะมาอธิบายการทำงานให้ฟังก็แล้วกันนะครับ
2 Comments
กุมภาพันธ์ 5, 2008 ที่ 12:56 pm (digital library, ห้องสมุด)
เพื่อนๆ รู้หรือปล่าวว่าห้องสมุดดิจิทัล เกิดในสมัยไหน
เพื่อนๆ รู้หรือปล่าวว่าห้องสมุดดิจิทัล มีที่มาอย่างไร
เพื่อนๆ รู้หรือปล่าวว่าห้องสมุดดิจิทัล มีแนวคิดอย่างไร
วันนี้ผมเอาคำตอบนี้มาเล่าให้เพื่อนๆ ฟังดีกว่า
- พ.ศ. 2448 แวนเนวอร์ บุช (Vannevar Bush) ริเริ่มแนวความคิดในการสืบค้นสารสนเทศจากไมโครฟิลม์ โดยเรียกว่า “เมมเมคซ์ (Memex)” ที่ช่วยดูข้อมูลได้จากศูนย์รวมข้อมูล
- พ.ศ. 2508 เจซีอาร์ ลิคไลเดอร์ (JCR Licklider) อดีตผู้อำนวยการอาร์ปา (พ.ศ. 2505-2506) ได้เขียนแนวความคิดเรื่อง “ห้องสมุดแห่งอนาคต” ถือได้ว่าเป็นครั้งแรกที่เกิดแนวความคิดที่เป็นพื้นฐานสำหรับ “ห้องสมุด ดิจิทัล”
- พ.ศ. 2513 เทด เนลสัน (Ted Nelson) ได้พัฒนาเมมเมคซ์เป็น “ไฮเปอร์เท็กซ์ (Hypertext)” ซึ่งหมายถึง เครือข่ายข้อมูลที่เป็นทั้งข้อความ รูปภาพและเสียง ที่สามารถเรียกดูได้จากคอมพิวเตอร์
- พ.ศ. 2537 คาเรน ดราเบนสทูตท์ (Karen Drabenstoott) ให้คำจำกัดความว่า ต้องใช้เทคโนโลยีเชื่อมต่อกับแหล่งข้อมูลห้องสมุดดิจิทัลหลายห้องสมุดเชื่อมต่อกันได้ ผู้ใช้เข้าใช้จากจุดใดก็ได้ สารสนเทศอยู่ในรูปแบบดิจิทัล
- พ.ศ. 2538 ดับบริว ซาฟฟาดี (W. Saffady) ระบุในบทความชื่อ “หลักการห้องสมุดดิจิทัล” ว่าเป็นห้องสมุดที่จัดเก็บสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัลให้สามารถดูได้โดยใช้คอมพิวเตอร์เชื่อมต่อ
- พ.ศ. 2539 ซี แอล บอร์กแมน (C L Borgman) ให้คำจำกัดความในหนังสือชื่อ “การเข้าถึงสารสนเทศ ห้องสมุดดิจิทัล” ว่าคือแหล่งสารสนเทศในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้เทคโนโลยีในการจัดเก็บ ค้นหา และใช้สารสนเทศ เป็นแหล่งเก็บและค้นคว้าข้อมูลในรูปแบบดิจิทัลทั้งข้อความ เสียง ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว
- พ.ศ. 2540 ริชาร์ด แอทคินสัน (Richard Atkinson) อธิการบดีมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ตั้งห้องสมุดดิจิทัลเป็น “ห้องสมุดไร้กำแพง (Library Without Walls)” เชื่อมโยงห้องสมุด 10 วิทยาเขตของมหาวิทยาลัย มีบริการห้องสมุดครบถ้วนทุกประการ
เป็นอย่างไรกันบ้างครับ นับตั้งแต่มีแนวคิดในการสืบค้นสารสนเทศจากไมโครฟิล์ม จนถึงวันนี้ 103 ปี แล้วนะครับ
ผมเองตกใจมาก และไม่คิดว่าห้องสมุดดิจิทัลจะเกิดมานานขนาดนี้
และผมเชื่อว่าวงการห้องสมุดของเายังต้องพัฒนาต่อไปอีก ในอนาคตเป็นแน่
ที่มาของข้อมูล เอกสารประกอบการอภิปรายเรื่อง “บริการห้องสมุดสุดขอบฟ้า” จัดโดย สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ณ ห้องประชุม โรงแรมเดอะทวิน ทาวเวอร์ กรุงเทพมหานคร วันที่ 17 พฤศจิกายน 2547 เวลา 8.30-10.45 น.
3 Comments
มกราคม 13, 2008 ที่ 11:46 am (Library, Website, digital library, library news, ห้องสมุด, เทคโนโลยี)
ที่มาจาก Microsoft to provide virtual access to Library of Congress
ข่าวเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2008

Microsoft นับว่าเป็นยักษ์ใหญ่ในวงการของซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์
ในขณะที่ Library of Congress ก็เป็นยักษ์ใหญ่ในวงการห้องสมุดเหมือนกัน
การที่ทั้งสองจับมือ สร้างความร่วมมือนี้ ย่อมหมายถึง การสร้างความยิ่งใหญ่ในวงการเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างแน่นอน
โดยเนื้อหาในข่าวหลักๆ ได้กล่าวถึง สิ่งต่างๆ ที่ Microsoft จะให้ความช่วยเหลือ Library of Congress
ว่านอกจากให้เทคโนโลยีใหม่ๆ, ซอฟต์แวร์ใหม่, ทุนในการพัฒนา แล้วยังมีการอบรมให้กับบรรณารักษ์ด้วย
และเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ว่านี้ (อาจจะเก่าสำหรับที่อื่น แต่ใหม่สำหรับวงการห้องสมุด) เช่น
- ระบบ Virtual tour ซึ่งจะร่วมพัฒนาในส่วน Historic documents และ Map out
- Homepage ของ Library of Congress (http://www.loc.gov)
- การใช้ระบบ bookmark online บนหน้า catalog
- ระบบ Knowledge Management ภายใน Library of Congress
- ระบบนิทรรศการออนไลน์ (online exhibits)
นี่อาจจะแค่เป็นการเริ่มต้นในการพัฒนาที่ทั้งคู่จะทำร่วมกัน
ซึ่งโดยพื้นฐานอย่างที่ชื่อของข่าวบอกหล่ะครับว่า ช่วยในส่วนของ virtual access
โดยที่ตีความง่ายๆ การเข้าถึงแบบเสมือน ซึ่งเราคงคิดถึงหัวข้อใหญ่ๆ นั่นคือ อินเทอร์เน็ต หรือ เว็บไซต์ นั่นเอง
สำหรับรายละเอียดอย่างอื่นก็ลองอ่านในข่าวดูแล้วกันนะครับ
บทวิเคราะห์ - เพื่อนๆ สังเกตมั้ยครับว่า ขนาดห้องสมุดขนาดใหญ่อย่าง Library of Congress
ยังต้องหันมาจับเทคโนโลยีใหม่ๆ บ้างเลย เพราะตอนนี้อย่างที่เพื่อนๆ รู้หล่ะครับว่าเทคโนโลยีสมัยนี้
อย่างเช่นอินเทอร์เน็ต มีบทบาทเกือบเทียบเท่าห้องสมุด ผมว่าถึงเวลาแล้วครับที่ห้องสมุดอย่างเราๆ ควรจะมีการปรับปรุงอะไรสักอย่าง
ซึ่งทั้งนี้ทั้งนั้น เราก็ต้องมองผู้ใช้ของเราเป็นสิ่งสำคัญด้วยนะครับ
3 Comments
มกราคม 12, 2008 ที่ 6:18 am (Library, Library Automation, Reference, digital library, information, knowledge, ห้องสมุด, เทคโนโลยี)
วันนี้เจอบทความดีๆ เลยเอามาเล่าให้เพื่อนๆ ฟัง ชื่อเรื่องว่า
10 Technologies That Will Transform Your Life
จากเว็บไซต์ http://www.livescience.com
10 เทคโนโลยีที่จะเปลี่ยนชีวิตของคุณ มีดังนี้
อันดับที่ 10 Digital Libraries (ห้องสมุดดิจิทัล)
อันดับที่ 9 Gene Therapy and/or Stem Cells (เซลล์ต้นกำเนิด)
อันดับที่ 8 Pervasive Wireless Internet (อินเทอร์ไร้สาย)
อันดับที่ 7 Mobile Robots (หุ่นยนต์ที่สามารถควบคุมได้)
อันดับที่ 6 Cheaper Solar Cells (เครื่องเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์เป็นพลังงานไฟฟ้า)
อันดับที่ 5 Location-Based Computing (เทคโนโลยี GPS)
อันดับที่ 4 Desktop 3-D Printing (สิ่งพิมพ์แบบสามมิติ)
อันดับที่ 3 Moore’s Law Upheld (การสนับสนุนกฎของมัวร์)
อันดับที่ 2 Therapeutic Cloning (การโคลนนิ่ง)
อันดับที่ 1 The Hydrogen Economy (พลังงานน้ำ, พลังงานทดแทน)

ความภาคภูมิใจของเราชาวบรรณารักษ์ นั่นคือ เทคโนโลยีอันดับ 10 ที่สามารถเปลี่ยนวิถีการดำรงชีวิตของมนุษย์ได้
4 Comments
มกราคม 8, 2008 ที่ 12:14 am (Library, conference, digital library, librarian, seminar, บรรณารักษ์, ประชาสัมพันธ์, ประชุมวิชาการ, สัมมนา, ห้องสมุด, เทคโนโลยี, เทคโนโลยีการศึกษา)
บางคนอาจจะสงสัยว่างาน WUNCA คืออะไร
งาน WUNCA คือ การดำเนินกิจกรรมบนระบบเครือข่ายสารสนเทศเพื่อพัฒนาการศึกษา
ครั้งนี้จัดขึ้นครั้งที่ 18 แล้วนะครับ โดยกำหนดการเริ่มวันที่ ระหว่างวันที่ 9 - 12 มกราคม 2551
ณ อาคารสถานบริการเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
สำหรับผมเคยไปมาแล้ว 2 ครั้ง ครับ
ในครั้งที่ 16 จัดที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ที่จังหวัดตรัง
และครั้งที่ 17 จัดที่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน
ในงานนี้มีหัวข้อที่เกี่ยวกับห้องสมุดเยอะมากๆ เลย เช่น
- บทบาทห้องสมุดในยุคของ Web2.0 โดย ดร.ทวีศักดิ์ ก่ออนันตกูล
- ความก้าวหน้าการพัฒนาโปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ โดย ผศ.ดร.ศักดิ์ชัย ปรีชาวรกุล
- Open Source & OpenOffice.Org สำหรับการบริการศูนย์สารสนเทศและห้องสมุด โดย คุณประดิษฐา ศิริพันธ์
- ทางเลือกสำหรับห้องสมุดมหาวิทยาลัย GreenStone & Koha OpenSource Library Software โดย คุณบุญเลิศ อรุณพิบูลย์
- WORKSHOP โปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติ (PSU)
- ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ UlibM (Union Library Management)โดย นายสมพงษ์ เจริญศิริ และนายสันติภาพ เปลี่ยนโชติ
- ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Open Biblio โดย นายจีระพล คุ่มเคี่ยม
- ThaiLIS meeting (รายงานสถานะการดำเนินงาน และถามตอบ)
- Workshop GreenStone Digital Library
ครั้งนี้นับว่าหัวข้อน่าสนใจมากๆ และเน้นเทคโนโลยีด้าน opensource มากขึ้น
แต่เสียดายที่ผมคงไม่สามารถเข้าร่วมได้ อยากรบกวนเพื่อนๆ มาเล่าให้ฟังบ้างจัง
ใครที่ได้ไปงานนี้อย่าลืมกลับมาเล่าให้ผมฟังบ้างนะครับ
สังคมแห่งการแบ่งปันความรู้
1 Comments
ธันวาคม 30, 2007 ที่ 3:01 pm (Library, case study, digital library, ebook, librarian, บรรณารักษ์, สังคม, สารสนเทศ, ห้องสมุด, เทคโนโลยี)
หลังจากที่เขียน 33 เหตุผลที่บรรณารักษ์กับห้องสมุดยังมีความสำคัญ (ตอนที่ 1)
และ 33 เหตุผลที่บรรณารักษ์กับห้องสมุดยังมีความสำคัญ (ตอนที่ 2)
ผมว่าไม่อยากให้เพื่อนรอช้าเลยเขียน 33 เหตุผลที่บรรณารักษ์กับห้องสมุดยังมีความสำคัญ (ตอนที่ 3) เลยดีกว่า
ติดตามต่อในสาเหตุข้อที่ 23 - 33 ของ เหตุผลที่บรรณารักษ์กับห้องสมุดยังมีความสำคัญ ต่อกันเลย
23. The internet is a mess
- อินเทอร์เน็ตคือความยุ่งเหยิง - ครับแน่นอนว่าอินเทอร์เน็ตคงไม่มานั่งจัดหมวดหมู่ หรือ หัวเรื่องเหมือนห้องสมุดหรอกครับ อิอิ
24. The internet is subject to manipulation
- อินเทอร์เน็ตมีหัวเรื่องที่เกิดจากการผสมผสานหลากหลาย วิธีนึงใน web 2.0 ก็คือ การใช้ Tag clould เข้ามากำหนดความนิยมของหัวเรื่อง ซึ่งในปัจจุบันพบว่ามีการ spam tag กันมากขึ้นจึงทำให้เนื้อหาที่ได้มาบางครั้งไม่ตรงกับจุดประสงค์ของเรา
25. Libraries’ collections employ a well-formulated system of citation
- ห้องสมุดมีระบบการจัดการที่เป็นระบบมากกว่าบนอินเทอร์เน็ต จาก 2 ข้อด้านบน คงพิสูจน์แล้ว
26. It can be hard to isolate concise information on the internet
- มันยากที่จะแยกข้อมูลที่เกี่ยวข้องออกจากกันในอินเทอร์เน็ต สังเกตได้จากแต่ละเว็บไซต์จะมีการเชื่อมโยงจนบางครั้งข้อมูลในหลากหลายมากเกินไป จนเราไม่สามารถที่จะพิจารณาว่าจะเชื่อข้อมูลจากที่ไหน
27. Libraries can preserve the book experience
- ห้องสมุดสามารถอนุรักษ์หนังสือได้อย่างมีประสบการณ์ช่ำชอง อันนี้คงไม่มีใครเถียงนะครับ แต่อย่างที่เคยเขียนไปคือห้องสมุดอาจจะเปลี่ยนบทบาทเป็นพิพิธภัณฑ์หนังสือก็ได้
28. Libraries are stable while the web is transient
- ห้องสมุดเป็นอะไรที่เก็บข้อมูลได้มั่นคง แต่อินเทอร์เน็ตเก็บอะไรชั่วคราว - เห็นด้วยนะครับเพราะว่าบางครั้งพอเราค้นอะไรในอินเทอร์เน็ตวันนี้อาจจะเจอแต่พอวันรุ่งขึ้นผลการค้นอาจจะมีการเปลี่ยนแปลง
29. Libraries can be surprisingly helpful for news collections and archives
- ห้องสมุดสามารถสร้างประโยชน์ในการสร้าง collection ใหม่ๆ ได้อย่างไม่น่าเชื่อ - ความสามารถดังกล่าวมาจากห้องสมุดเฉพาะ เพราะว่าห้องสมุดเหล่านี้จะเน้น collection พิเศษที่เกี่ยวกับตัวเอง รวมถึงถ้า collection นั้นยังไม่มีห้องสมุดไหนเคยทำ องค์กรที่เกี่ยวข้องก็จะสนับสนุนในการจัดการห้องสมุดสาขาวิชานั้นๆ
30. Not everyone has access to the internet
- ไม่ใช่ทุกคนที่จะสามารถเข้าสู่อินเทอร์เน็ตได้ เนื่องจากข้อจำกัดหลายๆ อย่าง เช่น การติดต่อในอินเทอร์เน็ตจำเป็นต้องมีอุปกรณ์สำหรับการเชื่อมต่อ, จุดกระจายสัญญาณเครือข่าย, สถานที่ให้บริการอินเทอร์เน็ต
31. Not everyone can afford books
- ไม่ใช่ทุกคนที่จะมีหนังสือ - อธิบายง่ายๆ ว่า บางคนก็ไม่สามารถเป็นเจ้าของหนังสือได้ ดังนั้นแล้วคนเหล่านั้นจะอ่านความรู้ต่างๆ ได้อย่างไร ห้องสมุดจึงเป็นตัวช่วยให้คนสามารถเป็นเจ้าของหนงสือได้ร่วมกัน
32. Libraries are a stopgap to anti-intellectualism
- ห้องสมุดช่วยหยุดช่องว่างของความไม่มีความรู้ - พูดง่ายๆ ว่าห้องสมุดช่วยสร้างความรู้ให้เกิดขึ้นน่าจะเข้าใจได้ง่ายกว่า
33. Old books are valuable
- ในยุคที่ใกล้เข้าสู่โลกดิจิทัล เกิดไอเดียใหม่สำหรับห้องสมุด นั่นก็คือ พิพิธภัณฑ์หนังสือ(book museum) เพราะว่าหนังสือรุ่นใหม่ๆ จะอยู่ในรูปดิจิทัล ส่วนหนังสือเก่าที่ทรงคุณค่าก็เก็บไว้ใส่พิพิธภัณฑ์แทน
เป็นอย่างไรบ้างครับ จบตอนกันสักที
จุดประสงค์ที่เอามาให้อ่านไม่ใช่ว่าอาชีพอย่างเราจะอยู่อย่างเป็นนิรันดร์นะครับ
แต่ถ้าเพื่อนๆ ได้อ่านกันจริงๆ บรรณารักษ์จะเปลี่ยนบทบาทการทำงาน
รวมถึงห้องสมุดก็เปลี่ยนบทบาทและรูปแบบในการให้บริการ
ที่เด่นๆ ก็เห็นจะเป็น จากห้องสมุดทางกายภาพจะกลายเป็นห้องสมุดเสมือน
รวมถึงสื่อต่างๆ จะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นแบบดิจิทัลมากขึ้นนะครับ
สุดท้ายนี้ก็ต้องขอบคุณที่ติดตามจนจบ ทั้งสามตอน อิอิ

1 Comments
« หน้าที่แล้ว